วันที่ 28 สิงหาคม 2569 สถาบันวิจัยวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งประเทศไทย(วว.) นำตรวจเยี่ยมติดตามโครงการของที่ได้รับการสนับสนุนจาก สำนักงานการวิจัยแห่งชาติ(วช.) กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม ”เทคโนโลยีแปรรูปอาหารจากข้าว“ ณ ผู้ประกอบการซัมธิงไรซ์ (Something Rice Workshop & Cafe’) จังหวัดเชียงราย
ดร.วิภารัตน์ ดีอ่อง ผู้อำนวยการสำนักงานการวิจัยแห่งชาติ ร่วมติดตามการดำเนินโครงการ “การถ่ายทอดเทคโนโลยีการแปรรูปอาหารจากข้าวและส่งเสริมศักยภาพการผลิตของชุมชนในจังหวัดเชียงรายสู่เชิงพาณิชย์” พร้อมด้วย ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.วีรชัย อาจหาญ ผู้ว่าการสถาบันวิจัยวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งประเทศไทย และคณะกรรมการบริหารโครงการ เพื่อรับทราบความก้าวหน้าและติดตามการนำองค์ความรู้ด้านวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี และนวัตกรรมไปถ่ายทอดและประยุกต์ใช้ในการพัฒนาผลิตภัณฑ์จากข้าวของผู้ประกอบการในพื้นที่ ณ ซัมธิงไรซ์ (Something Rice Workshop & Cafe’) จังหวัดเชียงราย
ดร.วิภารัตน์ ดีอ่อง กล่าวว่า การดำเนินโครงการนี้สะท้อนให้เห็นถึงการนำงานวิจัยและองค์ความรู้ด้านวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี และนวัตกรรมไปเชื่อมโยงกับความต้องการของผู้ประกอบการและบริบทของพื้นที่อย่างเป็นรูปธรรม โดยเฉพาะการเพิ่มมูลค่าผลผลิตทางการเกษตรและการใช้ทรัพยากรอย่างมีประสิทธิภาพ กรณีการแปรรูปข้าวในจังหวัดเชียงรายมีการนำผลพลอยได้จากกระบวนการสีข้าว เช่น ข้าวหักและจมูกข้าว ซึ่งเดิมมีมูลค่าต่ำ มาพัฒนาเป็นผลิตภัณฑ์ที่มีมูลค่าเพิ่ม สอดคล้องกับแนวคิดเศรษฐกิจหมุนเวียน ซึ่งช่วยลดของเหลือทิ้งและเพิ่มประสิทธิภาพการใช้ทรัพยากรตลอดห่วงโซ่การผลิต ทั้งนี้ การสนับสนุนให้เกิดการถ่ายทอดองค์ความรู้จากงานวิจัยสู่ผู้ประกอบการ จะช่วยเพิ่มขีดความสามารถในการพัฒนาผลิตภัณฑ์และสร้างโอกาสทางเศรษฐกิจให้แก่ชุมชน ตลอดจนเป็นแนวทางสำคัญในการผลักดันงานวิจัยไปสู่การใช้ประโยชน์
ด้าน ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.วีรชัย อาจหาญ กล่าวว่า สถาบันวิจัยวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งประเทศไทยมีบทบาทในการนำองค์ความรู้และเทคโนโลยีด้านการแปรรูปอาหารจากข้าวเข้าไปสนับสนุนผู้ประกอบการ โดยมุ่งเน้นการถ่ายทอดเทคโนโลยีที่สามารถนำไปประยุกต์ใช้ได้จริง ทั้งด้านกระบวนการผลิต การแปรรูป และการพัฒนาผลิตภัณฑ์ รวมถึงการใช้ประโยชน์จากวัตถุดิบและผลพลอยได้จากข้าว เพื่อเพิ่มมูลค่าและลดการสูญเสียในกระบวนการผลิต ซึ่งจะช่วยให้ผู้ประกอบการสามารถพัฒนาผลิตภัณฑ์ให้มีความหลากหลายและมีศักยภาพในการต่อยอดเชิงพาณิชย์ได้มากขึ้น
โครงการดังกล่าวได้รับการสนับสนุนทุนจาก วช. ภายใต้แผนงานวิจัย “การจัดการความรู้การวิจัยและถ่ายทอดเพื่อการใช้ประโยชน์” ประจำปี 2567 ด้านการใช้ประโยชน์เชิงชุมชนและสังคม โดยมีสถาบันวิจัยวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งประเทศไทยเป็นหน่วยงานดำเนินการถ่ายทอดเทคโนโลยีและองค์ความรู้แก่ผู้ประกอบการ เพื่อส่งเสริมศักยภาพการผลิตของชุมชนในจังหวัดเชียงรายสู่เชิงพาณิชย์ โดยมี นางสาวเนาวพันธ์ ดลรุ้ง และคณะ จากสถาบันวิจัยวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งประเทศไทย เป็นผู้ดำเนินโครงการและจัดทำ “คู่มือการถ่ายทอดเทคโนโลยีการแปรรูปอาหารจากข้าว” เพื่อสนับสนุนการนำองค์ความรู้ไปใช้ประโยชน์ ประกอบด้วยเทคโนโลยีการผลิต ผงชงดื่มข้าวไรซ์เบอรี่ โจ๊กข้าวญี่ปุ่นกึ่งสำเร็จรูป และกราโนล่าข้าวญี่ปุ่น
ในภาพรวมของการดำเนินโครงการ ผู้ประกอบการได้นำองค์ความรู้และเทคโนโลยีที่ได้รับจากการถ่ายทอดไปประยุกต์ใช้ในการเพิ่มมูลค่าข้าวและผลพลอยได้จากกระบวนการสีข้าว โดยข้าวหักและจมูกข้าวซึ่งเดิมมีมูลค่าต่ำ สามารถนำมาแปรรูปเป็นผลิตภัณฑ์ที่มีมูลค่าเพิ่ม อาทิ น้ำมันสกัดเย็น ผลิตภัณฑ์เครื่องสำอาง ข้าวพอง และโจ๊ก รวมถึงการพัฒนาผลิตภัณฑ์อาหารจากข้าวในรูปแบบต่าง ๆ ซึ่งเป็นการเพิ่มทางเลือกในการใช้ประโยชน์จากวัตถุดิบและสร้างช่องทางการตลาดให้แก่ผู้ประกอบการ นอกจากนี้ ยังมีการดำเนินการเกษตรพันธสัญญาเพื่อเชื่อมโยงการรับซื้อผลผลิตจากเกษตรกรในพื้นที่ ช่วยสร้างตลาดรองรับผลผลิตและสนับสนุนการสร้างรายได้ให้แก่เกษตรกรในจังหวัดเชียงราย
การดำเนินโครงการดังกล่าวเป็นตัวอย่างของการเชื่อมโยง ทุนวิจัย องค์ความรู้ เทคโนโลยี และการใช้ประโยชน์จริง โดย วช. ทำหน้าที่สนับสนุนทุนเพื่อผลักดันงานวิจัยสู่การใช้ประโยชน์ และ วว. ทำหน้าที่ถ่ายทอดองค์ความรู้และเทคโนโลยีเพื่อช่วยเหลือและเสริมศักยภาพผู้ประกอบการ และผู้ประกอบการนำองค์ความรู้ไปประยุกต์ใช้ในการพัฒนาผลิตภัณฑ์และกระบวนการผลิต ซึ่งเป็นกลไกสำคัญในการเพิ่มมูลค่าผลผลิตทางการเกษตร เสริมสร้างขีดความสามารถในการแข่งขัน และสร้างโอกาสทางเศรษฐกิจแก่เกษตรกรและชุมชน
